Door Jef Weyts
Ik ga het wel een beetje ruimer opvatten dan louter stockeren en overwinteren. Ook het planten en voorbereiden van de grond is belangrijk. Ik stel vast dat nogal wat mensen daar fouten tegen maken.
1) Ik plant ieder jaar zo’n 2000 à 3000 bollen: tulpen, narcissen, hyacinten, crokussen, blauw druifjes. Dit jaar 2750. Ik weet hoe ik die moet planten, verzorgen, rooien en stockeren. Mijn ervaringen in verband hiermee ga ik met u delen
2) Ik heb zelfs nog soorten die ik indertijd gekocht bij Bakker Holland. … de ouderen onder jullie …helaas , als ik dat zo zie, dat is hier de ruime meerderheid … zullen zich dat nog wel herinneren
3) En dan, en ik ben daar wel een beetje trots op, zag ik eens ergens tegen een gevel twee tulpen staan …. Na vier jaar had ik 100 … Alles volgens de regels van de kunst.
Hyacinten, paasbloemen en narcissen geven kleur aan de lente. In Holland in de streek van Lisse, tussen Haarlem en Leiden, de Bollenstreek van Nederland genoemd, is er o.a. het Keukenhof. Dat is een oud Kasteelpark waar de telers uit de omtrek zo’n zeven miljoen bloembollen opplanten. Ik probeer dat thuis ook zo’n klein beetje te imiteren. Tulpen en andere voorjaarbloeiers moet je in grote aantallen bij elkaar zetten. Dan pas oogt dat mooi.
Hoe plant je ze het best? In het hierna volgende zal ik vooral spreken over tulpen, maar je kan dat ook uitbreiden naar hyacinten en narcissen. Manier van planten, rooien en bewaren is hetzelfde.
Vooraf de grond goed mesten. Compost. Heel belangrijk Bollen houden van een alkalische grond. Dat is het tegengestelde van een zure grond. De pH mag gerust naar de 7 gaan. Tulpen onder rododendron planten is uit den boze. Dus dat bepaalt ook de meststof die je moet toedienen. Ik geef gewoonlijk voor het frezen of het gelijk rijven wat kalk. Ook voeg ik wat patentkali toe. Alles wat moet opbrengen in de grond…
Grond goed losmaken. Omspitten en dan gelijk harken. Makkelijker om gaten te maken. Ook kan een woelvork gebruikt worden. Makkelijker om gaten te maken. Woelvork: textuur van de grond sparen. Licht over frezen. Een bollenplanter gaat enorm snel. Daarna licht frezen en gelijk harken. Voor het frezen naast compost ook wat kalk en patentkali uitstrooien over het perk. Tulpen, narcissen en hyacinten houden van een kalkrijke grond (iets hogere pH). En kalium bevordert zowel de bloem- als de knolvorming. Het planten gebeurt gewoonlijk in oktober of november, zodat de bollen nog mooi kunnen wortelen voor de winter. De bollen worden twee à drie keer zo diep geplant als de diameter van de bol. De onderlinge afstand bedraagt gemiddeld 10 cm. Voor hyacinten wat meer, voor krokussen wat minder, afhankelijk van de grootte van de bol.
Wanneer planten? Lentebloeiers: oktober tot december. Ik heb er ook ooit nog na Nieuwjaar geplant.
Belangrijk: al die lentebloeiers hebben een koud periode nodig om te kunnen bloeien, een bepaald aantal weken kou; tulpen vooral in januari.
Tijdens de wintermaanden zitten de tulpen gewoon in de grond te wachten tot het warmer wordt. Dan lopen ze uit en komen de neuzen boven. Eind maart en begin april staan ze gewoonlijk in bloei: je hebt vroege vogels en laatbloeiers. Je hebt vroege tulpen en late tulpen. Die termen worden ook gebruikt bij de indeling van de tulpen, naast benamingen die betrekking hebben op de vorm. Het jammere aan die voorjaarsbloeiers vind ik dat hun bloeitijd zo kort is: enkele weken en ze beginnen te verwelken. Maar je hebt wel één tot twee maanden kleurenpracht als je de soorten gespreid kiest. Krokussen zijn gewoonlijk de eerste, dan heb je de hyacinten gevolgd door tulpen en narcissen. Het bloeitijdstip is heel seizoens- – en weersafhankelijk.
Wanneer het loof afgestorven is, mogen de bollen gerooid worden.
Wat zijn nu problemen die zich kunnen voordoen bij tulpen. Wat mij vooral een aantal jaren parten gespeeld heeft is verwelking en schimmel van het blad en het bloemhoofd, vooral wanneer het bloemhoofd nog jong en onvolgroeid was. Het is een soort bacterie. Men noemt het tulpenvuur Eens dat je het vaststelt is er niets meer aan te doen. Verwijder die tulpen met bol en al. Gooi ze niet op de composthoop. Voorbehoedend kan je er wel iets aan doen. En hier begint de miserie. De middelen – die noemen fungiciden - die daarbij helpen kunnen wij niet verkrijgbaar, want die zijn verboden voor de gewone liefhebber Enkel beroepstelers mogen die nog gebruiken. Ik heb er daar nog sommige van de tijd voor dat verbod is ingegaan. Dat was in 2016. Wat er nu nog bestaat aan fungiciden en of ze effectief zijn, dat weet ik niet.
Ziekten zijn moeilijk te bestrijden. Best aangetaste bloemen met bol en al zo snel mogelijk opruimen. Met de huidige strenge normen zijn aangepaste fungiciden nog maar moeilijk te verkrijgen. Probeer de tulpen ieder jaar op andere grond te planten om ziekten te voorkomen (teeltwisseling). Als de tulp uitgebloeid is moet het bloemhoofd afgeknipt worden. Alle energie van de plant zal dan naar de bol gaan i.p.v. naar zaadvorming.